TopTop
Begin typing your search above and press return to search.

ഇന്ത്യന്‍ കോടതികള്‍ പൗരന്റെ വിവരാവകാശത്തെ ഇല്ലാതാക്കുന്നതിങ്ങനെ-6 കാര്യങ്ങള്‍

ഇന്ത്യന്‍ കോടതികള്‍ പൗരന്റെ വിവരാവകാശത്തെ ഇല്ലാതാക്കുന്നതിങ്ങനെ-6 കാര്യങ്ങള്‍

ഭരണകൂടവും ജനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിൽ സുതാര്യത ഉറപ്പുവരുത്തുക എന്ന ലക്ഷ്യമിട്ടുകൊണ്ടാണ് 2005ൽ വിവരാവകാശ നിയമം പാസാക്കിയത്. പുതുതായി പാസാക്കപ്പെട്ട ഈ നിയമം ഇന്ത്യൻ സാഹചര്യത്തിൽ ഒരു വിപ്ലവം തന്നെയായിരുന്നു. പാസാക്കപ്പെട്ടതിനു ശേഷം ഈ നിയമത്തിന്റെ സുതാര്യതയും, ഉത്തരവാദിത്വവും ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിനായി രാജ്യത്തെ വിവിധ കോടതികൾ പുറപ്പെടുവിച്ച വിധികൾ സഹായകമായിട്ടുണ്ട്.

എന്നാൽ പലപ്പോഴും നിയമവ്യവസ്ഥയും കോടതി സംവിധാനങ്ങളും തന്നെ വിവരാവകാശ നിയമത്തിന്റെ അന്തസത്ത ചോർത്തുന്ന നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാറുണ്ട്. .
2019 ൽ സുപ്രീം കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ച വിധിപ്രകാരം, സുപ്രീംകോടതി എന്ന സ്ഥാപനം വിവരാവകാശ നിയമത്തിന്റെ പരിധിക്കുള്ളിലാണെന്നു പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും യഥാർത്ഥത്തിൽ, കോടതി സംവിധാനങ്ങളിൽ നിന്നും വിവരാവകാശ നിയമം വഴി വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്നത് ഏറെ ദുർഘടം പിടിച്ച പരിപാടിയാണെന്ന് കാണാം.

ഇത് പോലെത്തന്നെ 2020 മാർച്ചിൽ സുപ്രീം കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ച വിധി എന്താവശ്യത്തിനായാണ് വിവരാവകാശ നിയമം വഴി വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്നതെന്നു വെളിപ്പെടുത്താൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ വിവരവാവകാശ നിയമത്തിന്റെ ആറാം വകുപ്പിൽ, വിവരശേഖരണത്തിനായി അപേക്ഷ സമർപ്പിക്കുമ്പോൾ ആവശ്യം എന്താണെന്ന് കാണിക്കേണ്ടതില്ല എന്ന് വ്യക്തമായി പറയുന്നുണ്ട്. ഇത്തരം നിയമ നിർമാണങ്ങളും നടപടികളും കോടതിയെയും നിയമ സംവിധാനത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെയും വിവരാവകാശ നിയമത്തിനു മുന്നിൽ അതാര്യമാകുകയാണ് ചെയ്തത്.
2019ൽ "വിധി" പുറത്തിറക്കിയ "Sunshine in the Courts : Ranking high courts on their compliance with the RTI act " (വിവവരാവകാശ നിയമത്തോടുള്ള സഹകരണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഹൈക്കോടതികൾക്ക് നൽകിയിരിക്കുന്ന റാങ്കിങ്) എന്ന പഠനം വിവരാവകാശ നിയമത്തെ മറികടക്കുവാൻ ഹൈക്കോടതികൾ സ്വീകരിക്കുന്ന വ്യത്യസ്ത ഉപായങ്ങളെ സംബന്ധിച്ചു വിശദമായി പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നു. അവയിൽ ചിലതിനെ സംബന്ധിച്ച് താഴെ വിശദീകരിക്കുന്നു.

1. സ്വന്തം നിയമങ്ങളിലൂടെ തന്നെ ഒഴിവുകഴിവുകൾ ഉണ്ടാക്കുക

വിവരാവകാശ നിയമത്തിലെ പ്രധാന വകുപ്പുകളിലൊന്നായ ആറാം വകുപ്പിൽ വെളിപ്പെടുത്താൻ നിർവാഹമില്ലാത്ത വിവരങ്ങളുടെ കൃത്യമായ പട്ടിക ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. ഇതിനോടൊപ്പം തന്നെ നിയമത്തിന്റെ ഇരുപത്തിയെട്ടാം വകുപ്പ് പ്രകാരം ഹൈകോടതികൾക്കു പ്രസ്തുത നിയമത്തിൽ ചട്ടങ്ങൾ രൂപികരിക്കാനുള്ള അധികാരവും നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

ഈ പ്രത്യേക സംവിധാനമുപയോഗിച്ചു ഹൈക്കോടതികൾ വിവരാവകാശ നിയമത്തിന്റെ അന്തഃസത്തയ്ക്ക് കടകവിരുദ്ധമായ വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ വരുത്തിയിട്ടുള്ളത് കാണാം. ഇവയിൽ തന്നെ ബോംബെ മണിപ്പൂർ, ഗുവാഹാട്ടി, ത്രിപുര ഹൈക്കോടതികൾ "പൊതുമണ്ഡലത്തിൽ പരസ്യമാക്കാൻ സാധിക്കാത്ത വിവരങ്ങൾ" എന്ന തലക്കെട്ടിലാണ് ഈ ഭേദഗതികൾ നടപ്പിലാക്കിയിട്ടുള്ളത്.
വിവരാവകാശ നിയമത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഇത്തരമൊരു വകുപ്പ് നിലനിൽക്കുന്നത് തന്നെ വിരോധാഭാസമാണ് എന്തെന്നാൽ, പൊതുമണ്ഡലത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരികരിക്കാത്തതും പൂഴ്ത്തിവച്ചിരിക്കുന്നതുമായ രേഖകളും വിവരങ്ങളും ലഭ്യമാക്കുകയെന്നതാണ് വിവരാവകാശ നിയമത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ധര്‍മ്മം.
2. അപേക്ഷാ നടപടികൾ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളതാക്കുക

വിവരാവകാശ നിയമത്തിന്റെ സുഗമമായ നടത്തിപ്പിന് തടസ്സമുണ്ടാക്കുന്നതിനായി അപേക്ഷനടപടികൾ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളതാക്കുകയും അതിലൂടെ ജനങ്ങളെ നിയമത്തിന്റെ സൗകര്യങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിൽ നിന്നും അകറ്റി നിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

3. അപേക്ഷാഫീസ് വർദ്ധന

കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ നിർദേശപ്രകാരം വിവരാവകാശ നിയമപ്രകാരമുള്ള അപേക്ഷ സമർപ്പിക്കുന്നതിനായി പത്തു രൂപയാണ് ഫീസ് നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഇതേ നിയമത്തിന്റെ 28-ാം വകുപ്പ് നൽകുന്ന സൗകര്യം ഉപയോഗിച്ച് കോടതികൾ തങ്ങൾക്കു തോന്നിയ രീതിയിൽ ഫീസ് വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന് അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി അപേക്ഷ സമർപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഫീസ് അഞ്ഞൂറ് രൂപയായി ഉയർത്തുകയും പിന്നീട് സുപ്രീംകോടതി ഇടപെട്ടതിനു ശേഷം അത് അമ്പതു രൂപയായി കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
സുപ്രീംകോടതി ഉത്തരവ് പ്രകാരമുള്ള ഈ മാറ്റം വന്നതിനു ശേഷം അതുവരേക്കും ഒരപേക്ഷയ്‌ക്കു പത്തു രൂപ ഈടാക്കിയിരുന്ന മേഘാലയ ഹൈക്കോടതി അത് അമ്പതു രൂപയായി വർധിപ്പിച്ചു അങ്ങനെ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ഭരണ നിര്‍വഹണത്തെ സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാകുന്ന പ്രക്രിയ എളുപ്പമാകുക എന്ന സുപ്രീംകോടതിയുടെ ഉദ്ദേശത്തെ നിയമവിധേയമായ രീതിയിൽ തന്നെ അട്ടിമറിക്കാൻ ഹൈക്കോടതിക്കു സാധിച്ചു.

4. ഓൺലൈൻ അപേക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളുടെ അഭാവം

മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതിയുടെ കീഴിലല്ലാതെ മറ്റൊരിടത്തും ഓൺലൈൻ വഴി അപേക്ഷ സമർപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള സൗകര്യം ലഭ്യമല്ല. മധ്യപ്രദേശ് സർക്കാർ ഒരുക്കിയിരിക്കുന്ന അപേക്ഷാ രീതിയാകട്ടെ ഏറെ ബുദ്ധിമുട്ട് നിറഞ്ഞതാണ്. കാലത്തു പത്തര മുതൽ നാലര മാത്രമാണ് ഇവിടെ ഓൺലൈൻ അപേക്ഷ സ്വീകരിക്കുന്നത്, ഇന്റർനെറ്റ് വഴിയുള്ള അപേക്ഷയായതിനാൽ ഇരുപത്തിനാലു മണിക്കൂറും ഈ സൗകര്യം ലഭ്യമാകാവുന്നതേയുള്ളു, എന്നാൽ അതിനു പകരം സാധാരണ ഓഫീസിൽ പ്രവർത്തന സമയത്തേക്ക് അപേക്ഷ സ്വീകരിക്കുന്ന സമയവും പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.

ഇതുപോലെത്തന്നെ ഇവരുടെ വെബ്സൈറ്റ് സ്പെഷ്യൽ ക്യാരക്ടേഴ്‌സ് അപേക്ഷയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് വിലക്കിയിട്ടുണ്ട് എന്നാൽ ഈ സ്പെഷ്യൽ ക്യാരക്ടേഴ്‌സ് ഏതൊക്കെയാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നുമില്ല , സ്പെഷ്യൽ ക്യാരക്ടേഴ്‌സ് കണ്ടെത്തുന്നതിനുതന്നെ യാതൊരുആവശ്യവും ഇല്ലാതെ അപേക്ഷക സമയം ചിലവഴിക്കേണ്ടതുണ്ട് .
ആർ ടി ഐ ഓൺലൈൻ നടപ്പിലാക്കിയതോടെ നമ്മുടെ കോടതികളെക്കാളും ഭംഗിയായി വിവരാവകാശ നിയമം നടപ്പിൽ വരുത്തുവാൻ കേന്ദ്രസർക്കാരിന് സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. കേന്ദ്രസർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച എന്ത് ചോദ്യവും ഓൺലൈൻ വഴിയായി ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌.

5. ദുർഗ്രഹമായ നിയമങ്ങൾ

വിവരവകാശ നിയമത്തിലെ ഇരുപത്തിയെട്ടാം വകുപ്പ് പ്രകാരം പല കോടതികളും നടപ്പിലാക്കിയ വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ ദുർഗ്രഹമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന് പട്ന ഹൈക്കോടതി നടപ്പിലാക്കിയ ഭേദഗതികളെ സംബന്ധിച്ച രേഖയുടെ വായനയോഗ്യമല്ലാത്ത ഒരു കോപ്പിയാണ് വെബ്‌സൈറ്റിൽ നൽകിയിരിക്കുന്നത്. മങ്ങിയ സ്ഥിതിയിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഈ രേഖയിൽ നിന്നും വകുപ്പുകളും, ഉത്തരവുകളും തിരിച്ചറിയാൻ പോലും സാധിക്കുന്നില്ല. സിക്കിം ഹൈകകോടതിയാകട്ടെ ഈ നിയമത്തിനായി ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത് തീർത്തും അശാസ്ത്രീയമായ പേജ് നമ്പറുകളാണ്. പട്ന ഹൈക്കോടതിയല്ലാതെ മറ്റൊരു ഹൈക്കോടതിയും വിവരാവകാശ നിയമത്തെ സംബന്ധിച്ച നിയമ നിര്‍മ്മാണങ്ങൾ പ്രാദേശികഭാഷകളിലേക്ക് തർജ്ജമ ചെയ്തിട്ടില്ല.
6. വിവരാവകാശ ഉദ്യോഗസ്ഥർ അപേക്ഷകൾ നിരസിക്കുന്നത്

ബുദ്ധിമുട്ടുകളെല്ലാം തരണം ചെയ്തു ഒരു വ്യക്തി ഹൈക്കോടതികളിൽ ഒരു വിവരാവകാശ അപേക്ഷ സമർപ്പിച്ചുവെന്നു തന്നെയിരിക്കട്ടെ, കോടതിയിലെ വിവരാവകാശ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ അപേക്ഷകൾ നിരസിക്കാനുള്ള സാധ്യത ഏറെ കൂടുതലാണ്.
ഉദാഹരണത്തിന് ചില ഹൈക്കോടതികളുടെ ബഡ്ജറ്റിന്റെയും ചിലവുകളുടെയും വിശദാംശങ്ങളാരാഞ്ഞുകൊണ്ട് "വിധി" സമർപ്പിച്ച അപേക്ഷ തെലങ്കാന ഹൈക്കോടതി നിരസിച്ചു. മദ്രാസ് ഹൈക്കോടതി മുൻപ് നടത്തിയ ഒരു വിധിപരാമര്‍ശത്തെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിയായിരുന്നു ഈ അപേക്ഷ നിരസിച്ചത്. അതേസമയം മദ്രാസ് ഹൈക്കോടതി പ്രസ്തുത അപേക്ഷയ്ക്ക് വ്യക്തമായ രേഖകൾ ഉൾപ്പെടുന്ന മറുപടികൾ നൽകുകയും ചെയ്തു. തെലങ്കാന ഹൈക്കോടതിയിലെ ഇൻഫർമേഷൻ ഓഫീസർ പരാമർശിച്ച വിധിയിൽ "കോടതിയുടെ ഭരണപരമായ വിഷയങ്ങളെ സംബന്ധിക്കുന്നതോ, ആഭ്യന്തര കാര്യങ്ങളെ സംബന്ധിക്കുന്നതോ ആയ വിവരങ്ങൾ" മാത്രമേ വിവരാവകാശ നിയമപ്രകാരം നല്കാൻ അനുവാദമില്ല എന്ന് പറഞ്ഞിട്ടുള്ളു. "വിധി" ആവശ്യപ്പെട്ട വിവരങ്ങളാകട്ടെ ഈ പറഞ്ഞ വിഭാഗത്തിലുൾപ്പെടുന്നുമില്ല.

ഒഡീഷ ഹൈക്കോടതിക്കു മുന്നിലും 'വിധി" മൂന്നപേക്ഷകൾ നൽകുകയുണ്ടായി, ഇതിനു മുൻപ് നിരസിച്ച അപേക്ഷകളുടെ മാതൃക ചൂണ്ടികാണിച്ചുകൊണ്ട് , ഇവ മൂന്നും നിർദേശിക്കുകയാണുണ്ടായത്.

ഉപസംഹാരം

ഹൈക്കോടതികൾ വിവരാവകാശ നിയമം പാലിക്കാതെ വിവരങ്ങൾ തടഞ്ഞുവയ്ക്കുന്നെന്നു മാത്രമല്ല, അപേക്ഷകൾ നിരസിക്കുന്ന സ്ഥിതിയും നിലനില്കുന്നുണ്ടെന്നാണ് മേല്പറഞ്ഞ ഉദാഹരണങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്. വിവരാവകാശ നിയമത്തിന്റെ കൂടെ നിൽക്കുമ്പോഴും തങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്ന നിയമ ഭേദഗതികളിലൂടെയും മറ്റു രീതികളിലൂടെയും നിയമസംവിധാനത്തെയാകെ അതാര്യമാക്കാൻ കോടതികൾക്ക് സാധിക്കുന്നുണ്ട്. കോടതികളുടെ നിയമങ്ങളും കീഴ്വഴക്കങ്ങളും വിവരാവകാശ നിയമത്തിന്റെ സത്തയെ ഉയർത്തിപിടിക്കുകയാണ് വേണ്ടത് അല്ലാതെ നിയമങ്ങളെ ദുർഗ്രഹമാക്കി സാധാരണ ജനങ്ങളെ ബുദ്ധിമുട്ടിലാക്കുകയല്ല.

(അഴിമുഖത്തിന്റെ കണ്ടന്‍റ് പാര്‍ട്ട്ണേഴ്സ് ആയ vidhilegalpolicy.in ല്‍ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച How India's Judiciary is Curbing Citizen's Right to Information എന്ന ലേഖനത്തിന്റെ പരിഭാഷ)


വൈദേഹി മിശ്ര

വൈദേഹി മിശ്ര

നിയമ ഗവേഷകയും ലേഖികയുമാണ് വൈദേഹി മിശ്ര

Next Story

Related Stories